Zelfontwerpend leren in de gymles!

Zelfontwerpend leren in de gymles!
Zelfontwerpend leren in de gymles is niet iets wat vaak gebeurt. Je hebt er als leerkracht ook een beetje durf voor nodig; we willen graag de controle houden en onze doelen bereiken. Toch is de meerwaarde dat leerlingen zelf hun lessen mogen ontwerpen erg groot.

Vaak zie je dat in groep 8 leerlingen opeens de vrijheid krijgen om de gymlessen te bedenken en te begeleiden. Wat mij daarin direct opvalt, is dat de betrokkenheid erg hoog is. Leerlingen gaat direct ijverig aan de slag en willen leuke lessen geven. Tegelijkertijd zien leerlingen ook hoe lastig het is om goede lessen te bedenken en om de les daadwerkelijk ook te geven. Je bent nu heel anders bij de les betrokken en moet nu ingrijpen als er iets niet goed gaat.

Maar in de ontwerpfase zie ik regelmatig dat leerlingen ‘vervallen’ in de oude spellen. Even snel zoeken op internet of een bestaand spel gebruiken. Op zich niks mis mee, maar dat is wel zonde. In de hogere groepen zijn ze echt in staat om zelf lessen te ontwerpen. Als ze dan nog bezig zijn met ‘knippen en plakken’, dan is dat wel zonde. Waarom laten we leerlingen ook pas in groep 8 hun lessen ontwerpen en niet eerder?

Bij de kleuters is het al mogelijk. Juist daar, waar de fantasie zo groot is! Ook in de middenbouw is het mogelijk om lessen te ontwerpen. Laatst kwam er een jongen naar mij toe met een bestuurbare auto: “ik heb een idee! Als ik hier nou een bakje op maak, dan kunnen de andere balletjes erin gooien terwijl deze rijdt.” Een prachtig idee, die de volgende dag was gerealiseerd. Het mooie is, dat ik in eerste instantie was: dat vinden ze vast niet leuk. Maar de kinderen vonden het fantastisch. De betrokkenheid was ontzettend groot.

Aan het einde van het spel, gingen de kinderen met elkaar in gesprek en kwamen ze met het idee om een opblaasbare haai op de bestuurbare auto te monteren en dat je dan dus tikkertje kunt spelen. Ontzettend gaaf om dan te zien dat binnen een halve minuut afspraken zijn gemaakt en dat het een dag later is geregeld. Alles wordt klaargelegd en de kinderen beginnen. Ik hoef niks te regelen! Daarbij het is ook mooi dat kinderen tijdens het spel aanpassingen doen. “Dit is te makkelijk voor de lopers; we mogen alleen maar op de lijnen lopen.” En ze gaan weer. Omdat zij verantwoordelijk zijn voor het spel, gaan ze ook nadenken over hoe het spel beter kan!

Zelfontwerpend leren heeft grote voordelen, maar ik begrijp heel goed dat je dit niet elke gymles doet. Kinderen vinden het ook gewoon fijn om gewoon lekker te bewegen en te spelen, zonder daarbij al te veel na te denken. Maar maak af en toe eens gebruik van de fantasie van de kinderen! Zij denken in mogelijkheden en combineren dat met heel veel fantasie! Daarom adviseer ik ook om er elk jaar aandacht aan te besteden, gewoon twee of drie keer per jaar, en niet pas te wachten totdat ze in groep 8 zijn. Dan zijn ze het niet gewend en gaan ze ‘knippen en plakken’.

Veel zelfontwerpend leren plezier!

Ps. Heb je zelf ook leuke ontwerplessen meegemaakt, neem gerust contact op!